Blockchain – Khởi nguồn của một nền kinh tế mới: Chương 5 – Các khái niệm nâng cao (Phần 1)

672 Total Views

Blockchain - Khởi đầu của một nền kinh tế mới; Máy ảo Turing Melanie Swan

Chương 5. Các khái niệm nâng cao

Thuật ngữ và các khái niệm

Nền kinh tế thị trường đang châm ngòi cho việc phát minh ra nhiều ý tưởng mới và tái sử dụng các khái niệm và thuật ngữ hiện có theo các cách sáng tạo. Nó nhắc nhở đến nghiên cứu định nghĩa các thuật ngữ đã được chấp nhận và thông qua trong nhiều năm, chẳng hạn như tiền, tiền tệ, tài sản, chính phủ, chủ quyền và sở hữu trí tuệ. Việc đặt câu hỏi về các định nghĩa cơ bản và việc tái sử dụng các thuật ngữ giúp định vị các khái niệm này một cách cởi mở và dễ tiếp cận hơn để áp dụng chúng vào các tình huống hiện tại. Các khái niệm liên quan đến Blockchain đang chủ động hơn trong tâm trí của mọi người và sẵn sàng áp dụng ở cấp tổng quát. Ví dụ, hãy xem xét một thư viện. Ở cấp khái niệm tổng quát hơn, một thư viện là một hệ thống trao đổi giá trị; có những sản phẩm và cung cấp dịch vụ, như sách và nghiên cứu, được thực hiện bởi những người với sự cộng hưởng giá trị công việc tuyệt vời. Các mô hình mới như công nghệ Blockchain buộc chúng ta phải xem xét thực tế ở mức tổng quát hơn của các khái niệm sau sự đưa ra các ví dụ cụ thể. Điều này dẫn chúng ta đến những tình huống cụ thể khác mà có thể được thực hiện với những khái niệm đó. Ví dụ, một Blockchain là một công nghệ cho phân quyền. Bitcoin là một ví dụ cụ thể của khái niệm phân quyền như là một đồng tiền số, nhưng sự phân quyền có thể được thực hiện theo nhiều cách, chẳng hạn như tài sản thông minh, dịch vụ quản trị dân chủ ủy nhiệm, và các cơ quan tín dụng dựa trên cộng đồng. Nói tóm lại, chúng ta bắt đầu nhìn thấy thế giới là tiềm năng, hay thế giới của khả năng, như triết gia Pháp Deleuze nói. Hơn nữa, chúng ta cần có các công cụ để thực hiện tiềm năng này; trong quá trình khái niệm hóa tổng quát, các khái niệm liên quan đến Blockchain đã trở nên sẵn sàng hay có sẵn trong tay chúng ta, như Heidegger đã nói.

Trong môi trường khuyến khích này, chúng ta có thể tạo ra các khái niệm mới như GoToLunchcoin hay Whatevercoin một cách dễ dàng hơn, áp dụng một khái niệm hoàn thiện hơn về đồng xu trong ý nghĩa tiền điện tử vào một tình huống mới. Một đồng xu hoặc apptoken trở thành một dấu hiệu hỗ trợ cho một số ứng dụng. Tôi là một thành viên của cộng đồng đã kiếm được một số đồng xu hoặc token, bằng cách thực hiện một số dịch vụ như khai thác (quản lý sổ cái giao dịch) hoặc thông qua crowdfunding, mà tôi có thể chi tiêu, hoặc sử dụng trong mạng để có được hoặc tiêu thụ một cái gì đó có giá trị. Theo nghĩa này, GoToLunchcoin kiếm được nhờ thời gian rảnh rỗi từ công việc hoàn thành vào buổi sáng mà bây giờ có thể được chi tiêu cho làm mới và tái tạo. Nguyên tắc kinh tế của một chu kỳ của các nguồn lực được chi tiêu và bổ sung được gọi ra. Trong phương thức cơ bản hơn của của sự tạo dựng khái niệm, chúng ta có thể hiểu rõ hơn ngay lập tức và có trực giác về sự cải tiến của các ý tưởng khác khi nghe đến chúng. Ví dụ, nếu chúng ta nghe nói về Precedentcoin trong thiết lập pháp luật, có thể dễ dàng bật ra ngay trong đầu như một bản năng rằng, nó có thể là token ứng dụng hoặc đồng tiền thưởng để thực hiện chức năng thành lập các tiền lệ và có thể có một số phương pháp phân quyền mới dựa trên sự ngang hàng để làm như vậy.

Khái niệm mới có thể thay đổi suy nghĩ qua lại giữa các cấp độ khái quát và cụ thể. Một ví dụ về suy nghĩ cụ thể so với khái quát là khái niệm về một nền kinh tế. Một nền kinh tế ở cấp độ cụ thể nhất được xác định là người ta mua và bán mọi thứ, nhưng ở cấp độ khái niệm cao hơn, khái quát hơn, đó là sản xuất và tiêu thụ những thứ có giá trị. Công nghệ Blockchain ở cấp độ cụ thể nhất là một sổ cái công cộng phân tán cho việc ghi lại các giao dịch tiền điện tử. Công nghệ Blockchain ở cấp độ khái niệm cao hơn, tổng quát hơn là một lớp gồm những thứ như Internet, kho lưu trữ hồ sơ công cộng của xã hội, một hệ thống theo dõi độ phân giải cao để công nhận hoạt động của con người, một dạng thức tổ chức mang tính cách mạng cho sự hợp tác của con người, một cơ chế chống kiểm duyệt, công cụ tăng cường tính tự do và công bằng, và một mô hình tổ chức mới cho việc khám phá, chuyển giao và điều phối tất cả các lượng tử hoặc các đơn vị rời rạc của bất cứ thứ gì. Đây mới chỉ là một vài những điều mà công nghệ Blockchain ở mức cao hơn này có thể thực hiện được. Hiểu được công nghệ Blockchain ở mức độ tổng quát hơn này – với rất nhiều ý nghĩa của khái niệm “nó là gì” – sẽ giúp chứng minh được tác động tiềm năng đáng kể của nó.

Tiền tệ, Token, Token hóa

Tiền tệ chỉ là một ý tưởng mà nền kinh tế mật mã buộc chúng ta phải suy nghĩ lại. Một định nghĩa trong từ điển truyền thống của tiền tệ là “một hệ thống tiền tệ sử dụng chung ở một quốc gia cụ thể.” Định nghĩa này gần như là đã trở nên lạc hậu một cách khôi hài và vô vọng, bởi tính đa quốc gia của Bitcoin, chứ chưa cần phải đề cập đến một “hệ thống tiền tệ” bao hàm việc phát hành tập trung từ trên xuống và kiểm soát tối cao đối với các nguồn cung tiền. Một định nghĩa thứ hai có lẽ có ích hơn: “chất lượng hoặc trạng thái đang được sử dụng hoặc đang được chấp nhận bởi nhiều người”. Định nghĩa này có thể áp dụng được đối với tiền điện tử, vì chúng ta nhận thấy rằng mặc dù không có gì chống lưng cho Bitcoin như một bản vị vàng, cũng không có gì chống lưng cho tiền pháp định. “Lưng” của tiền tệ là tỷ lệ chấp nhận cao, được nhiều người chấp nhận, dân chúng mua vào “sự ảo tưởng” về khái niệm của tiền. Nếu có nhiều người hơn chấp nhận khái niệm về tiền điện tử, bắt đầu sử dụng và tin tưởng chúng, chúng cũng có thể trở nên có tính lỏng (tính thanh khoản) như các đồng tiền pháp định.

Cũng giống như thuật ngữ Bitcoin có thể được sử dụng theo ba cách để biểu thị sổ cái Blockchain nền tảng, giao thức giao dịch Bitcoin và tiền kỹ thuật số Bitcoin, thuật ngữ tiền tệ đang được sử dụng tương tự để biểu thị những thứ khác nhau. Trong bối cảnh nền kinh tế mã hóa, một cách có liên quan mà từ tiền tệ đang được sử dụng là trong một ý nghĩa khái quát gán cho “một đơn vị giá trị có thể được kiếm được và được sử dụng trong một hệ thống kinh tế nhất định”, mà sau đó có thể sẽ được giao dịch rải rác trong các hệ thống kinh tế khác. Thuật ngữ “đồng xu (coin)” có thể chỉ đơn giản là token – đó là, một token kỹ thuật số hoặc cơ chế truy cập hoặc theo dõi cho các hoạt động khác nhau. Có thể có Appcoin, Communitycoin, Apptoken hoặc các thuật ngữ khác liên quan đến các loại hoạt động kinh tế khác nhau diễn ra trong một cộng đồng.

Ví dụ, đồng tiền của Counterparty (XCP) cho phép truy cập vào các tính năng đặc biệt như khả năng phát hành tài sản mới, giống như một appcoin mới, với giao thức Counterparty hay hệ thống kinh tế, bất cứ lúc nào cũng có thể chuyển đổi sang XCP hoặc Bitcoin, do đó có thể chuyển đổi sang USD, EUR, CNY, hoặc bất kỳ loại tiền pháp định nào khác. Tương tự như vậy, LTBcoin là một đồng tiền được Counterparty cho phép, được phát hành bởi mạng lưới truyền thông Let’s Talk Bitcoin để hỗ trợ nền kinh tế “địa phương” của nó. LTBcoin được sử dụng để giao dịch các khoản tài trợ, đóng góp và tiền boa đến, và các khoản ra là phần thưởng cho người nghe, sự thừa nhận tham gia cộng đồng, tạo ra nội dung, đánh giá và các hình thức đóng góp khác. LTBcoin hoạt động trong phạm vi nền kinh tế địa phương của nó, và luôn luôn có thể chuyển đổi thành Bitcoin. Các loại tiền tệ khác có thể sử dụng tương tự trong nền kinh tế địa phương của chúng – “địa phương” theo nghĩa là cộng đồng có cùng sở thích, không nhất thiết là theo địa lý. Trên thực tế, một lợi ích của tiền điện tử là khả năng sử dụng tiềm năng của chúng như là một công cụ để quản lý các nhóm sở thích phân tán trên toàn cầu. Ngoài ra, Communitycoin giống như BoulderFarmersMarketcoin có thể cung cấp các tính năng bổ sung tại phạm vi hoạt động của nó, vượt ra khỏi các giao dịch kinh tế, giúp xây dựng sự gắn kết cộng đồng và nỗ lực phối hợp hơn để đạt được các mục tiêu chung. Đồng tiền mã hóa cộng đồng có thể là một cơ chế để tăng cường giải quyết các hoạt động của nhóm sở thích bằng cách là một phương tiện cụ thể hơn để tổ chức và phối hợp nhóm hành vi để đạt một số mục tiêu.

Communitycoin: Các tiền tệ cá nhân của Hayek

Sự bùng nổ của altcoin và Communitycoin, các token hoặc đồng xu cho chức năng kinh tế trong phạm vi một cộng đồng cụ thể như LTBcoin vừa được mô tả phía trên, đã gợi ra rằng một số khía cạnh của thế giới đã được hình dung bởi nhà kinh tế học người Áo Friedrich Hayek có thể sẽ đạt được kết quả. Trong cuốn “Denationalization of Money (Sự tư hữu hóa của tiền)”, Hayek ủng hộ một thị trường cạnh tranh tư nhân về tiền thay vì sự độc quyền chuyên quyền của chính phủ. Ông đã đưa ra những tư duy cơ bản khác cho ngành công nghiệp Blockchain này bằng cách tranh luận chống lại lý thuyết tiền lạm phát của học thuyết Keynes trong bài tiểu luận “The“Paradox” of Savings (“Nghịch lý” của tiết kiệm)”, và chỉ ra khả năng cải thiện của các nhà cung cấp để đáp ứng trong các thị trường phân cấp. Về tiền tệ phi tập trung, Hayek đặt ra một mô hình trong đó các tổ chức tài chính từng phát hành tiền tệ riêng của mình và cạnh tranh để duy trì giá trị của đồng tiền của họ thông qua hoạt động sản xuất nghiêm túc. Có thể có nhiều đồng tiền tệ đồng thời. Mô hình này có thể được triển khai trên nền tảng rộng lớn hơn trong nền kinh tế Blockchain, với khả năng rằng, không chỉ các tổ chức tài chính, mà mỗi người, mỗi tổ chức và xã hội đều có thể phát hành tiền tệ hoặc token của chính họ (có thể sử dụng hoàn toàn hợp pháp trong phạm vi địa phương của nó và luôn luôn có thể chuyển đổi thành các loại tiền tệ khác như Bitcoin). Ý tưởng sẽ là để cho hàng triệu loại tiền tệ nở rộ; tất cả mọi người đều có thể có đồng xu của riêng mình, hoặc nhiều đồng xu, giống như mọi người đều có blog, Twitter, và tài khoản Instagram riêng của họ. Một ví dụ là Tatianacoin, một đồng xu nhạc sĩ do ca sĩ kiêm nhạc sĩ Tatiana Moroz phát hành trên giao thức Counterparty (@tatianacoin). Giống như mỗi người đều trở thành một tác giả trong cuộc cách mạng thông tin và người ủng hộ y tế cá nhân của riêng họ trong cuộc cách mạng gen, bây giờ tất cả mọi người có thể trở thành chủ ngân hàng của chính họ trong cuộc cách mạng Blockchain. Một số nhóm tiền tệ có thể và nên cạnh tranh với nhau, trong khi các loại tiền tệ khác có thể cùng tồn tại như là sự bổ sung trong các địa điểm riêng rẽ và độc lập.

Campuscoin

Một số cộng đồng rõ ràng nhất với nền kinh tế của riêng họ, mà việc phát hành tiền tệ của họ có nghĩa là sự kinh doanh ở các trường đại học. Cần có một giải pháp nguồn mở, giải pháp dựa trên khuôn mẫu cho bất kỳ trường đại học nào (các quản trị viên và nhóm sinh viên là một) để dễ dàng phát hành Campuscoin (ví dụ: ASUcoin). Việc phát hành altcoin theo khuôn mẫu có thể mở rộng đến các nhóm trong các cộng đồng này, như DeltaChiCoin hoặc NeuroscienceConferenceCoin, để hỗ trợ bất kỳ hoạt động của nhóm cụ thể nào. Mẫu phát hành Campuscoin có thể có các mô-đun “đóng gói sẵn” cụ thể. Thứ nhất, có thể là một mô-đun để mua và bán tài sản bên trong cộng đồng địa phương, mô-đun trao đổi tài sản giống OpenBazaar- hoặc Craigslist. Thứ hai, có thể là một mô-đun kinh tế chia sẻ, một mô hình phân tán của Airbnb cho các phòng ngủ tập thể, Getaround cho giao thông vận tải bao gồm xe ô tô và xe đạp, và LaZooz chia sẻ đi xe. Thứ ba, có thể là một mô-đun tư vấn hoặc “dịch vụ tư vấn” cho tất cả các cách tư vấn, cố vấn, huấn luyện, và dạy kèm liên quan đến các lớp, khoa, chuyên ngành và nghề nghiệp. Sinh viên tốt nghiệp gần đây có thể kiếm được Campuscoin bằng cách tư vấn cho những sinh viên năm cuối đang tìm việc làm với các dịch vụ cụ thể như tư vấn và phỏng vấn giả; sinh viên năm nhất đại học có thể cung cấp tư vấn cho học sinh năm cuối trung học; và cựu sinh viên trong lớp có thể cung cấp lời khuyên cho sinh viên hiện tại. Campuscoin có thể cung cấp cơ chế thù lao cho các hoạt động này, được cung cấp trên cơ sở tình nguyện và do đó đã trở nên khan hiếm ở những nơi các hoạt động được diễn ra phong phú. Bằng việc cung cấp thù lao và sự thừa nhận, Campuscoin có thể cung cấp một mạng lưới năng động và kết nối hơn của những người có kinh nghiệm tương tự. Ngoài nền kinh tế thù lao tiền thưởng, Campuscoin có thể được sử dụng để kết nối cộng đồng. Mô-đun thứ tư có thể là một “mạng lưới học tập ngang hàng” để chia sẻ ghi chép, chia sẻ sách, tìm các thành viên trong nhóm, thành lập nhóm học tập, học tập cho các bài kiểm tra, và cung cấp các loại hỗ trợ khác. Thứ năm, có thể là một mô-đun RealJobs kết nối các nhà tuyển dụng địa phương với sinh viên cho thực tập và công việc, với sự tiếp xúc và đào tạo chuẩn bị sẵn sàng để trở thành lực lượng lao động của ngành công nghiệp, tất cả trong một môi trường có cấu trúc tặng thưởng.

Có một số nỗ lực đang được tiến hành để hỗ trợ sinh viên học hỏi và sử dụng tiền điện tử ở các trường đại học. Mạng Campus Cryptocurrency Network được thành lập bởi sinh viên có 150 câu lạc bộ trong mạng lưới của nó kể từ tháng 9 năm 2014 và là nguồn lực chính cho những sinh viên quan tâm đến việc bắt đầu các câu lạc bộ tiền số của trường. Trong tương lai, mạng lưới này có thể là kho tiêu chuẩn cho các ứng dụng Campuscoin trong khuôn khổ. Tương tự, sinh viên thành lập và vận hành Hiệp hội Bitcoin của Berkeley (Bitcoin Association of Berkeley) và tổ chức hackathon đầu tiên vào tháng 11 năm 2014. MIT, với dự án Bitcoin của MIT (MIT Bitcoin Project), đã có những cam kết quan trọng để khuyến khích việc sử dụng và nhận thức về tiền điện tử trong sinh viên, và nó có kế hoạch cung cấp số Bitcoin trị giá một nửa triệu đô la cho các sinh viên đại học. Các sinh viên đã được mời thực hiện khảo sát để nhận được số Bitcoin tương ứng với 100 đô la vào tháng 10 năm 2014. Đại học Stanford đã nỗ lực để phát triển các khóa học về mật mã, các khóa học này được cung cấp trực tuyến miễn phí.

Phân phối các đồng tiền xu rộng khắp (coin drop) như là một chiến lược cho việc chấp nhận công cộng

Dự án Bitcoin của MIT là một coin drop, phân phối đồng thời Bitcoin cho toàn bộ dân số để thúc đẩy việc học hỏi, tin tưởng và chấp nhận. Một coin drop tương tự nhưng có quy mô lớn hơn, BitDrop, được lên kế hoạch cho quốc đảo Caribê của Dominica vào ngày 14 tháng 3 năm 2015, như một phần của lễ hội toán học Ngày số Pi[1]. Bitcoin sẽ được gửi bằng tin nhắn SMS qua Coinapult đến tất cả 70.000 cư dân. Mục tiêu là tạo ra cộng đồng Bitcoin lớn nhất và có mật độ cao nhất thế giới. Dự án bắt đầu như là một bài thể dục vận động não tạo thuận lợi cho việc chấp nhận và mở rộng khả năng tiếp cận củaa Bitcoin đến càng nhiều người càng tốt. Dominica là một lựa chọn tối ưu vì nước này có dân số tương đối nhỏ, tỷ lệ sử dụng điện thoại di động cao, và là một trung tâm giáo dục khu vực, và là trung tâm của một nền kinh tế thương mại và chuyển tiền nội tệ trong khu vực đảo. Các máy ATM của Bitcoin và các hệ thống POS – điểm bán hàng sẽ được cài đặt như là một phần của dự án, giúp thúc đẩy việc sử dụng Bitcoin tiếp tục diễn ra sau khi coin drop.

Các coindrop hay airdrop đã được sử dụng trong các tình huống khác; ví dụ như “Nationcoin” đã được sử dụng để bảo vệ bản sắc dân tộc. Iceland tập trung vào các đối tượng cư trú với tiền điện tử miễn phí trong dự án Auroracoin, và những nỗ lực tương tự bao gồm Scotcoin, Spaincoin, và Greececoin, mặc dù dường như không có mức hoạt động cao đang diễn ra nào với các đồng tiền số của Nationcoin. Một lý do Ecuador cấm Bitcoin là bởi vì nó có kế hoạch tung ra đồng tiền số quốc gia của riêng mình. Nationcoin có thể giúp củng cố niềm tin về tài sản quốc gia, đặc biệt là khi nhiều quốc gia thuộc khu vực đồng tiền chung Châu Âu phải chịu áp lực từ việc áp dụng các quy định của Ngân hàng Trung ương Châu Âu khi tham gia vào Euro. Dạng lợi ích tương tự của Nationcoin có thể có sẵn trong ý tưởng của Tribecoin (Tribe: bộ lạc) như là việc phát hành đồng xu hỗ trợ di sản của người dân bản địa. Khu dành riêng cho người bản địa (người thổ dân da đỏ) Pine Ridge ở South Dakota là bộ lạc da đỏ Mỹ đầu tiên triển khai đồng tiền điện tử của chính họ, MazaCoin, sử dụng chủ quyền dân tộc của bộ lạc để thiết lập các quy tắc của riêng mình đối với tiền điện tử.

Tiền tệ: Các ý nghĩa mới

Điểm mấu chốt là thuật ngữ tiền tệ có thể bắt đầu có ý nghĩa đối với nhiều thứ khác trong bối cảnh nền kinh tế mã hóa, đặc biệt hơn nhiều so với ý nghĩa của từ tiền cơ bản trong việc cung ứng, là một cơ chế thanh toán cho hàng hoá và dịch vụ. Một ý nghĩa quan trọng thứ hai của từ tiền tệ trong bối cảnh nền kinh tế mã hóa đang nổi lên như là “cái gì đó có giá trị có thể được triển khai hữu ích trong một số tình huống”, hoặc, như mô tả ở trên, “một đơn vị giá trị có thể kiếm được và sử dụng trong một hệ thống kinh tế nhất định.” Có một ý tưởng chung về một token, tiền tệ, hoặc appcoin cho phép truy cập vào các tính năng nhất định của một hệ thống kinh tế. Ví dụ, việc có Bitcoin sẽ cho phép truy cập vào các giao dịch thực hiện trên Blockchain. Đặc quyền này được dành cho người dùng trong một số trường hợp bởi họ nắm giữ Bitcoin của họ, vì điều này khẳng định quyền sở hữu, và trong các trường hợp khác, bởi sự chi tiêu Bitcoin thực sự của họ. Xem xét tiền tệ rộng hơn theo những cách này sẽ bắt đầu mở rộng khả năng vận dụng vào nhiều tình huống khác. Một loại tiền tệ là một token có giá trị mà có thể kiếm được và triển khai. Một đồng tiền lưu trữ giá trị và có thể triển khai. Định nghĩa tổng quát này ủng hộ tuyên bố rằng có thể có nhiều loại phi tiền tệ được hình thành trong cùng một cấu trúc. Ví dụ, uy tín là một đơn vị giá trị có thể kiếm được và triển khai trong những tình huống nhất định; nó là một loại phi tiền tệ, theo nghĩa nó là một đại diện cho tình trạng hoặc một số loại công việc mà một người có thể làm được. Tương tự, y tế là một hàng hóa có giá trị có thể kiếm được và có thể được triển khai trong những tình huống cụ thể. Khái niệm rộng hơn về đồng tiền này là một loại hàng hóa có thể kiếm được và có khả năng triển khai được mở rộng ra nhiều loại phi tiền tệ khác, vượt ra khỏi uy tín và y tế, chẳng hạn như mục đích, sự chú ý, thời gian, ý tưởng và sự sáng tạo.


Chú thích

[1] Ngày số Pi (Pi Day) và ngày số Pi gần đúng (Pi approximation day) là 2 ngày lễ dành cho hằng số toán học π (số Pi). Ngày số Pi được chọn vào ngày 14 tháng 3 hàng năm (14/3), bởi vì số pi được xác định một cách gần đúng bằng 3,14. Ngày số Pi gần đúng là 22 tháng 7, bởi vì nhiều người vẫn biểu diễn nó một cách xấp xỉ là 22/7 (hai hai phần bảy), với độ chính xác 2 chữ số thập phân sau dấu phẩy.